जाणीव – वडील व मुलातील भावनिक वळण
अभिजीतने वैतागून फोन कट केला. आजचा दिवस त्याने खूप प्लॅनिंग करून स्नेहासाठी (पत्नी) राखून ठेवला होता. आई गेल्याला साडेतीन महिने झाले होते, त्या धक्क्यातून सावरण्यासाठी त्याला थोडा मोकळा वेळ हवा होता. पण स्नेहाला शाळेत काम निघालं आणि त्याचं सगळं प्लॅनिंग फिसकटलं. चिडून तो एकटाच मुव्हीला गेला, पण तिथेही त्याचं मन लागेना. “किती प्लॅनिंग केलं होतं आणि हिने वेळेवर दांडी मारली,” असं पुटपुटत तो चित्रपट अर्धवट सोडून घरी आला.
घरी आल्यावर शांतपणे त्याने देवापाशी दिवा लावला आणि पाय नकळत आईच्या (प्रभाताईंच्या) रूमकडे वळले. समोर टेबलावर आईचा हसरा फोटो होता. महिनाभरानंतर तो या खोलीत आला होता आणि अचानक त्याला स्वतःच्या वागण्याचा अपराधीपणा जाणवू लागला.
साडेतीन महिन्यांपूर्वी प्रभाताई गेल्या आणि त्यांचं हसतं-खेळतं घर विस्कळीत झालं. आईने सरकारी नोकरी सोडून अभिजीत आणि अपूर्वा या दोन्ही मुलांना एकहाती मोठं केलं होतं. वडील सुधाकरराव नोकरीनिमित्त फिरतीवर असायचे. त्यांनी आईला वचन दिलं होतं की, “निवृत्तीनंतरचा सगळा वेळ तुझा असेल, आपण फिरू, मजा करू.” पण नियतीला हे मान्य नव्हतं. सुधाकररावांच्या निवृत्तीच्या अवघ्या आठवड्याभरातच आईचं निधन झालं.
या धक्क्याने सुधाकरराव खूप शांत झाले होते. ते पूर्णपणे अलिप्त झाले. पण महिनाभरापूर्वी शेजारच्या साठ्ये काकू भेटून गेल्या आणि सुधाकररावांमध्ये अचानक बदल झाला. ते वॉकला जाऊ लागले, क्लबला जाऊ लागले, नाटकं बघू लागले. घरच्यांना हेच हवं होतं, पण अभिजीतला हा बदल खटकला. त्याला वाटलं, “बाबा इतक्या लवकर आईला विसरले? आमचे प्रयत्न फोल ठरले आणि साठ्ये काकूंनी अशी काय जादू केली?” याच रागात गेल्या महिनाभरापासून त्याने बाबांशी चहा पीत गप्पा मारणं बंद केलं होतं.
आज जेव्हा त्याला स्वतःच्या एका दिवसाच्या प्लॅनिंगच्या अपयशाचा इतका राग आला, तेव्हा त्याला बाबांच्या उध्वस्त झालेल्या ‘आयुष्याच्या प्लॅनिंग’ची जाणीव झाली.
इतक्यात स्नेहा तिथे आली. अभिजीत रडत तिला म्हणाला, “स्नेहा, मी किती चुकीचा वागलो. बाबांच्या आनंदी होण्यामागे आईला विसरणं नव्हतं, तर आईने स्वप्नात येऊन त्यांना दिलेलं वचन होतं. त्यांना हसायला आवडत असेल का? पण आईच्या सुखासाठी ते स्वतःचं दुःख बाजूला सारून आनंदी राहण्याचं नाटक करत आहेत.”
स्नेहाने त्याला शांत केलं आणि सांगितलं, “अरे, बाबांना तुझ्या नाराजीची जाणीव पहिल्या दिवसापासून होती. पण ते म्हणाले, ‘त्याला त्याचा वेळ घेऊ दे’. साठ्ये काकू फक्त एवढंच म्हणाल्या होत्या की, प्रभाला तुमचं असं अलिप्त राहणं आवडेल का? आईच्या सुखासाठीच बाबांनी स्वतःला सावरलं आहे.”
अभिजीतच्या मनावरचं ओझं उतरलं. आईच्या फोटोसमोर त्याने मनोमन माफी मागितली. दुसऱ्या दिवशी बाबा घरी आले. पुन्हा एकदा घरात आल्याच्या चहाचा सुगंध दरवळला. अभिजीत आणि सुधाकररावांच्या गप्पा पुन्हा रंगल्या. सासुबाई (प्रभाताई) आजही फोटोतून तितक्याच प्रसन्नपणे हसत होत्या.
~ प्राजक्ता राजदरेकर